Түркістан қаласы – Қазақстанның оңтүстік өңіріндегі стратегиялық маңызды орталықтардың бірі. Соңғы жылдары қала экономикасын дамыту, экономикалық өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейін арттыру, сондай-ақ экономиканы әртараптандыру бағытында ауқымды жұмыстар жүргізілуде. Бұл үрдістің негізгі драйверлерінің бірі – Түркістандағы «Тұран» арнайы экономикалық аймағы.
Жалпы құны 116,9 млрд теңгені құрайтын 10 ірі жоба іске асырылуда
«Тұран» АЭА – кәсіпкерлік қызметті дамытуға арналған ерекше экономикалық аймақ, онда мемлекет тарапынан салықтық жеңілдіктер, әкімшілік кедергілердің төмендеуі және инфрақұрылымның дамуы сияқты бірқатар артықшылықтар қарастырылған. Бұл жағдай инвесторларды тартуға, өндірісті кеңейтуге және экспорттық әлеуетті арттыруға мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда АЭА аумағында жалпы құны 116,9 млрд теңгені құрайтын 10 ірі жоба іске асырылуда. Олардың нәтижесінде 3000-нан астам тұрақты жұмыс орны ашылады. Бұл жобалар өңірдің индустриялық әлеуетін арттырып, экономиканың әртараптануына және халықтың әлеуметтік жағдайының жақсаруына ықпал етеді.
Экономиканы әртараптандыру және жаңа өндірістер
АЭА-дағы жобалар әртүрлі салаларды қамтиды. Мысалы, ағаштан және корк қағазынан өнімдер өндіру, тау-кен металлургия кешені үшін ауыр жабдықтар шығару, ПВХ құбырларын өндіру, полиэтилен қағаздары мен бір реттік пластик ыдыстар жасау, сэндвич панелдері мен фасадтық материалдар өндіру сияқты бағыттар бар. Сонымен қатар, мақта-мата кластері ең ірі жоба ретінде 1595 адамды жұмыспен қамтуға бағытталған.
Бұл жобалар экономиканың тек ауыл шаруашылығына ғана емес, өнеркәсіп пен инновациялық өндірістерге де негізделуін қамтамасыз етеді. Әр жоба өз саласында жаңа технологияларды енгізіп, өнім сапасын арттыруға және экспорттық әлеуетті кеңейтуге мүмкіндік береді.
Инвестиция тарту және инфрақұрылымды дамыту
«Тұран» арнайы экономикалық аймағының табысты дамуы үшін инфрақұрылымдық мәселелерді шешу маңызды болып отыр. Қазіргі уақытта 87 гектар аумақтың инфрақұрылымын дамытуға қатысты жобалық-сметалық құжаттамалар әзірленуде, 40,2 гектар жердің беткейін жою жұмыстары жүргізілуде. Сонымен қатар, «QAZNATURAL LAMINAT» ЖШС жобасын электр қуатымен қамтамасыз ету мәселесі де өзекті болып табылады. Бұл жұмыстардың толық аяқталуы жобалардың толыққанды іске қосылуына және өндірістік қуаттардың тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.
Мемлекеттік қолдау және экспорттық әлеуетті арттыру
Қазақстандық өнімнің сапасын арттыру және ұлттық экспорттаушыларды қолдау – экономиканың тұрақты дамуының маңызды бағыттары. Түркістандағы АЭА жобалары осы мақсаттарға сәйкес келеді. Мемлекет тарапынан салықтық жеңілдіктер мен әкімшілік қолдау көрсетілуі кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігін арттырады, жаңа технологияларды енгізуге және өнімнің халықаралық нарықтарға шығуына жағдай жасайды.
Сонымен қатар, аймақтық деңгейде кәсіпкерлерге консультациялық, маркетингтік және логистикалық қолдау көрсетіледі. Бұл экспорттық әлеуетті кеңейтіп, қазақстандық өнімдердің әлемдік нарықта танылуына ықпал етеді. Түркістан қаласының географиялық орналасуы да экспорттық бағыттарды дамытуға қолайлы, себебі ол Орталық Азия мен ТМД елдері нарығына жақын орналасқан.
Сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамыту
Түркістан қаласы мен оның арнайы экономикалық аймағының дамуы тек қазақстандық нарықпен шектелмей, халықаралық сауда-экономикалық байланыстарды нығайтуға бағытталған. Аймақтағы өндірістік қуаттар мен инновациялық жобалар көрші елдермен, сондай-ақ алыс мемлекеттермен сауда-экономикалық ынтымақтастықты кеңейтуге мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде Түркістанның транзиттік әлеуетін арттырып, өңірдің логистикалық хабқа айналуына ықпал етеді. Сонымен қатар, халықаралық серіктестіктер мен инвестициялық жобалар арқылы технологиялық трансфер жүзеге асып, өндіріс сапасы мен өнімнің бәсекеге қабілеттілігі жоғарылайды.
Инновациялар мен технологияларды енгізу
Түркістандағы арнайы экономикалық аймақтағы жобалар инновациялық технологияларды кеңінен қолдануға бағытталған. Бұл өндіріс тиімділігін арттырып, экологиялық талаптарға сай өнім шығаруға мүмкіндік береді. Мысалы, биоыдырайтын ыдыстар жасау жобасы экологиялық таза өнім өндіру арқылы нарықта сұранысқа ие болып, тұрақты даму принциптерін ұстанады. Сонымен қатар, заманауи өндіріс әдістерін енгізу еңбек өнімділігін арттырып, өндіріс шығындарын азайтуға септігін тигізеді.
Цифрландыру және технологиялық жаңғырту
Түркістан қаласындағы өндірістердің бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында цифрлық технологияларды енгізу маңызды орын алады. Бұл – өндіріс процестерін автоматтандыру, деректерді өңдеу және басқару жүйелерін жетілдіру, сондай-ақ «ақылды» өндіріс қағидаларын қолдану арқылы жүзеге асады. Цифрландыру өндіріс шығындарын азайтып, өнім сапасын тұрақты деңгейде ұстап тұруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, бұл технологиялар еңбек өнімділігін арттырып, жаңа жұмыс орындарын құруға септігін тигізеді.
Түркістан қаласындағы «Тұран» арнайы экономикалық аймағы өңірдің индустриялық дамуы мен экономиканы әртараптандыруда маңызды рөл атқарады. Жүзеге асырылып жатқан жобалар 3000-нан астам жаңа жұмыс орнын құрып, инвестиция тарту мен экспорттық әлеуетті арттыруға ықпал етеді. Инфрақұрылымдық мәселелер шешілгеннен кейін аймақ толыққанды жұмыс істеп, өндіріс көлемі ұлғаяды. Сонымен қатар, инновациялар мен экологиялық талаптарға сай технологиялар енгізіліп, тұрақты даму қамтамасыз етіледі. Бұл Түркістанды Қазақстанның ірі өндірістік және логистикалық орталықтарының біріне айналдыруға мүмкіндік береді.
