Жұмысынан айырылған азаматтар мемлекет қолдауына жүгіне алады. Оларға жаңа жұмыс табуға, мамандық меңгеруге, біліктілігін арттыруға және кәсіп бастауға мүмкіндік бар. Ал міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысқан азаматтар белгілі талаптарға сай болған жағдайда жұмысынан айырылуына байланысты әлеуметтік төлем ала алады.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жұмыссыз қалған азаматтарға көрсетілетін қолдау түрлері мен оларды алу тәртібін түсіндірді.
Жұмыссыз ретінде қалай тіркелуге болады?
Мемлекеттік қолдауға қол жеткізудің алғашқы қадамы – жұмыс іздеуші ретінде тіркелу. Ол үшін азамат тұрғылықты жеріндегі Мансап орталығына жүгіне алады. Сондай-ақ өтінішті eGov.kz электрондық үкімет порталы немесе Enbek.kz электрондық еңбек биржасы арқылы беруге болады.
Тіркелу кезінде азамат өзінің білімі, кәсіби дағдылары, еңбек өтілі және қандай жұмысқа орналасқысы келетіні туралы мәліметтерді ұсынады.
Мансап орталығының мамандары өтініш берушіге сәйкес бос жұмыс орындарын ұсынады және қолжетімді мемлекеттік қолдау шаралары туралы кеңес береді. Егер азаматқа лайықты жұмыс табылмаса, заңнамада белгіленген талаптарға сәйкес оны жұмыссыз ретінде тіркеу мәселесі қарастырылады.
Қандай бағдарламаларға қатысуға болады?
Азаматтың біліміне, кәсіби тәжірибесіне және өмірлік жағдайына қарай оған бірнеше бағыт бойынша көмек ұсынылуы мүмкін. Олардың қатарында жаңа мамандықты меңгеру, біліктілікті арттыру, «Жастар практикасына» қатысу және субсидияланатын жұмыс орындарына орналасу бар.
Сонымен қатар кәсіп ашуға және жұмысқа орналасу мақсатында ерікті түрде қоныс аударуға бағытталған бағдарламалар қарастырылған. Әр бағдарламаға қатысу тиісті талаптар мен іріктеу шарттарына сәйкес жүзеге асырылады.
Жұмысынан айырылғандарға әлеуметтік төлем беріледі
Мемлекеттік қолдаудың тағы бір түрі – Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетін жұмысынан айырылуына байланысты әлеуметтік төлем. Бұл көмек міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысқан және төлем алуға қажетті талаптарға сай келетін азаматтарға тағайындалады.
Әлеуметтік төлем жұмыс іздеу кезеңінде жоғалған табыстың бір бөлігін өтеуге арналған. Оның мөлшері азаматтың әлеуметтік аударымдар жүргізілген табысына және сақтандыру жүйесіне қатысу өтіліне байланысты есептеледі.
Министрліктің түсіндіруінше, 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік төлемді алу мерзімінің ең ұзақ кезеңі алты айдан үш айға дейін қысқарады. Сонымен қатар төлемнің ең жоғары мөлшері шектеледі. Ол ең төменгі жалақының жеті еселенген мөлшерінің 45 пайызынан аспауға тиіс.
Нақты төлем сомасы әр азаматтың жеке жағдайына, әлеуметтік аударымдар жүргізілген табысына және сақтандыру жүйесіне қатысу өтіліне қарай айқындалады.
Қайда жүгіну керек?
Жұмысынан айырылған азаматтарға көрсетілетін қолдаудың басты мақсаты – олардың қайтадан еңбекке араласуына, тұрақты жұмыс табуына және табыс көзін қалыптастыруына көмектесу.
Қандай көмек түрі қолжетімді екенін білу үшін тұрғылықты жеріңіздегі Мансап орталығына хабарласуға болады. Ал бос жұмыс орындары мен жұмысқа орналасу мүмкіндіктері туралы ақпаратты Enbek.kz электрондық еңбек биржасынан алуға болады.
Материал Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің түсіндірмесі негізінде дайындалды.
